Habarçymyzyň hasabaty (Anonim habarçy) Recentlyakynda Lýudwig - Maksimiliýalylar {{1} it Universität Münheniň patology, professor Andreas Nerliç Awstriýanyň Sankt-Tomas şäheriniň Brazenşteýn obasynyň ýerzeminindäki 280 - ýyllyk - köne “howa guradylan ruhany” mumiýany jikme-jik öwrenmek üçin halkara gözleg toparyna ýolbaşçylyk etdi. Bu gözleg, XVIII asyrda Europeanewropanyň jaýlanyş usullaryny bejermek usullaryna bolan adaty düşünjäni bozup, gadymy Europeanewropanyň jaýlanyş taryhyny öwrenmek üçin gymmatly fiziki maglumatlary açyp, tabyt gorap saklamak tehnologiýasyny ilkinji gezek ýüze çykardy.
"Howa - guradylan ruhany" diýlip atlandyrylýan bu mumiýanyň ybadathananyň ýerzeminindäki tabytda ýerleşdirilendigi habar berildi. Onuň şahsyýeti, radiokarbon bilen tanyşmak we Franz Kawer Sidler fon Rosenegg ýaly taryhy arhiwler bilen tassyklandy. 1709-njy ýylda asyllylykda doglan bu ruhany 31 ýaşynda Keramatly Tomas am Brasenşteýniň ruhanysy wezipesine iberildi we 1746-njy ýylda 37 ýaşynda aradan çykdy. Jesedi ýerli ybadathananyň ýerzeminine ýerleşdirildi we garaşylmadyk ýagdaýda şu güne çenli saklanyp, sebitdäki uzak - "gudrat" rowaýatynyň çeşmesine öwrüldi.
Bu gözleg, uzyn - aýlanýan "zäherlenme rowaýatyny" ýok etdi. 2000-nji ýylda Wena uniwersitetiniň gözlegçileri X {{4} ray şöhlelendiriş barlagy arkaly mumiýanyň aşaky çep garnynda 1 santimetr töweregi tegelek jisimi tapdylar. Şol döwürde ruhanynyň zäherlenendigi baradaky çaklamalary döredip, "zäher kapsulasy" diýlip çaklanylýar. Şeýle-de bolsa, 2025-nji ýylda geçirilen iň soňky gözleg bu zadyň hakykatdanam monahyň eşiklerinden aýna monjukdygyny görkezýär, zäherli gap däl-de, gömmek wagtynda tötänleýin garyn boşlugyna düşen bolmagy ähtimal.
KT gözlemek we bölekleýin jeset kesmek ýaly dürli usullar arkaly gözleg topary mumiýanyň ajaýyp saklanyşynyň esasy syryny - özboluşly gönüburçly doldurma usuly bilen açdy. Içki organlary aýyrmak üçin garyn we garyn boşluklaryny açmagyň adaty usullaryndan tapawutlylykda, bu mumiýanyň göwüs we garyn diwarlary düýbünden üýtgewsizdir. Gözlegçiler garyn boşlugyndan köp mukdarda arça we arça agaç çiplerini, şahanyň böleklerini, şeýle hem zygyr mat, kenep, nagyşly ýüpek we beýleki matalary çykardylar, şeýle hem sink hloridiň, yz arseniniň we misiň yzlaryny tapdylar. Professor Nerliç gözleg hasabatynda "Bu doldurma usulynyň adamzat taryhynda ýüze çykarylan ilkinji görnüşidigini aýdyp," Beden suwuklyklaryny siňdirip, magistralyň çökmeginiň öňüni alman, eýsem bedeniň daşky görnüşiniň bitewiligini hem saklaýan rektumyň içine goýuldy "-diýdi.
Gözlegçiler bu ýörite jeset bejergisiniň asyl niýetiniň Sidleriň jesedini dahylly Waldhauzen Abbä jaýlamak üçin uzak aralyklara äkidilmegine rugsat bermekdigini çaklaýarlar. XVIII - asyr Europeewropada häzirki zaman sowadyjy tehnologiýa ýetmezçilik edýärdi. Sink hloridiň antibakterial we guradyjy täsiri we agaç çipleriniň we matalaryň çyglylygy {{4} ing siňdiriji funksiýasy uzak - uzak aralyk daşamagyň zerurlyklaryny kanagatlandyryp, bedeniň çüýremegini netijeli gijikdirip biler. Şeýle-de bolsa, Awstriýanyň miras urşy ýa-da başga näbelli sebäpler sebäpli ýüze çykan ulag böwetleri sebäpli transport meýilnamasy ahyrsoňy durmuşa geçirilmedi we jeset 280 ýyl bäri buthananyň ýerzeminindäki tabytda galdy.
Gözlegde täsin gömmek tehnologiýasyndan başga-da, Sidler ölümiň hakyky sebäbini hem kesgitledi. KT barlaglary sag öýkeniň döş diwaryna we diafragma bilen ýapyşmagy, içindäki köp sanly nokatlar we inçekesel boşluklary bilen öýkeninde adaty inçekesel şikeslerini görkezdi. Gistologiki derňewde tapylan uglerod çökündileriniň çilim yzlary bilen bilelikde gözlegçiler Sidleriň dowamly inçekeselden ölendigini tassykladylar. Uzak - möhletli çilim çekmek we soňky ýyllaryndaky uruş sebäpli iýmitlenişiň hiliniň peselmegi onuň ölümini çaltlaşdyrdy.
Habarçy bu açyşyň diňe bir gadymy Europeanewropanyň gömmek tehnologiýasy boýunça gözlegleriň boşlugyny doldurman, eýsem Awstriýanyň özboluşly jaýlanyş medeniýetini hem görkezýändigini öwrendi. Awstriýanyň degişli jaýlanyş düzgünlerine laýyklykda, ýakmak ýa-da tabyt jaýlamak bolsun, jeset köpçülikleýin gonamçylyga ýerleşdirilmelidir. Şolaryň arasynda jeset bilen birlikde ýakmak üçin tabyt hem ulanylmaly we sosna agaç tabytynyň başlangyç bahasy takmynan 900 ýewro. Awstriýada tabyt diňe bir beden üçin gap däl, eýsem ýerli taryhy däpleri we gumanistik düşünjeleri hem alyp barýar. Keramatly Tomas am Brasenşteýn obasyndaky tabyt we mumiýa bu medeniýetiň aýdyň şaýatlarydyr.
Häzirki wagtda gözleg topary degişli gözleg netijelerini “Frontiers in Medicine” inurnalynda çap etdi. Gözlegçiler bu gönüburçly doldurma usuly 18-nji - Europeewropada has giňden ýaýran bolmagynyň mümkindigini aýtdylar, ýöne jesetleriň köpüsiniň çüýremegi sebäpli tapylmady. Geljekde häzirki zaman Europeanewropanyň jaýlanyş ussatlygynyň ösüş kontekstini dikeltmek üçin has köp goldaw bermek üçin bu nagyş tehnologiýasynyň ýaýramagyny hasam öwrenerler. "Howa - guradylan ruhany" mumiýa henizem keramatly Tomas am Brasenşteýn ybadathanasynyň ýerzeminde saklanar we sebitdäki geçmişi we şu güni birleşdirýän möhüm medeni nyşana öwrüler.
